Πέμπτη, 28 Οκτωβρίου 2010

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ



Νέε μου φίλε,

Δεν έτυχε να με ξέρεις, ενώ εγώ είχα τη χαρά να σε συναντήσω πολλές φορές: Στα Πανεπιστήμια, στα γήπεδα, στους δρόμους, στην Αθήνα ή στην επαρχιακή πόλη που ζεις.

Το όνομά σου δεν έχει ιδιαίτερη σημασία ούτε ο τόπος της καταγωγής σου, μπορεί να είσαι από την Αθήνα ή να κατάγεσαι από κάποιο χωριό... Το αντιπροσωπευτικό σου γνώρισμα είναι τα νιάτα σου. Σε αυτά απευθύνομαι και στη φλόγα των ματιών σου, που κλείνει τα όνειρα, τις φιλοδοξίες και τη λαχτάρα σου να πετύχεις στο πανεπιστήμιο ή στη δουλειά που διάλεξες. Αυτή η λαχτάρα, η τόσο ανθρώπινη, η τόσο νόμιμη, είναι ό,τι πιο ωραίο κλείνεις μέσα σου, γιατί σου δίνει την δύναμη να αγωνίζεσαι και να μην λυγίζεις στην πρώτη δυσκολία.

Σε σένα, λοιπόν, άγνωστε φίλε, στέλνω αυτό το γράμμα με κάποιο δικαίωμα που μού παραχωρούν η ηλικία και η πείρα μου. Θα τολμούσα να πω και οι αγώνες μου, αλλά δεν πιστεύω ότι έκανα τίποτα περισσότερο από το καθήκον, που φλόγιζε τα μεθυσμένα νιάτα μου σαν ξεκινούσαν για το μέτωπο, με το όραμα της νίκης ενάντια στη βία, τον ολοκληρωτισμό και την ανελευθερία.

Α, νέε μου, να μπορούσες έστω και λίγο να ζούσες την έξαρση και την παλλαϊκή συμμετοχή εκείνης της εθνικής μέθης. Όλοι μας, εμείς που ξεκινούσαμε για το μέτωπο κι οι άλλοι που θα έμεναν στα μετόπισθεν, όλοι μας, ο ανώνυμος ψυχωμένος λαός και οι επώνυμοι ανώτεροι αξιωματούχοι, άνθρωποι των γραμμάτων και επιστήμονες, απλές αγράμματες γυναικούλες, νέοι και γέροι, όπου και αν βρισκόμαστε, όπου και αν ζούσαμε, όποια δουλειά κι αν κάναμε, είχαμε γίνει μία ενιαία εθνική ψυχή. Δεν μάς χώριζαν διαφορές, δεν μάς δηλητηρίαζαν πολιτικά μίση, δεν μάς διαιρούσαν τάξεις, ιδέες, φρονήματα. Είμαστε το Γένος ενιαίο και αδιαίρετο, που έπρεπε να πολεμήσουμε για την ελευθερία, που μάς χάρισαν με αίμα και θυσίες οι πρόγονοι και που εμείς είχαμε απαράβατο χρέος, πάλι με αίμα και θυσίες να την διαφυλάξουμε, για να την κληρονομήσουμε σαν ιερή επιταγή και παρακαταθήκη στα παιδιά και στα εγγόνια μας.

Θα έφταναν εκείνες και μόνο οι στιγμές, οι φορτισμένες με ιδανικά και οραματισμούς για το Γένος, για να καταξιώσουν ολόκληρη την ιστορική μας διαδρομή, τριών χιλιετηρίδων.

..Δεν πολεμούσαμε έναν επώνυμο και συγκεκριμένο εχθρό. Πολεμούσαμε την ανώνυμη και πολυπρόσωπη βία, πολεμούσαμε το ολοκληρωτισμό και την μισαλλοδοξία. Και δώσαμε εμείς οι μικροί και ανίσχυροι στην πανίσχυρη Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο το ύψιστο ηθικό μάθημα που το εκφράζει τόσο επιγραμματικά στον στίχο του ο ποιητής ότι «θέλει αρετή και τόλμην η ελευθερία».

Ματώσαμε, πληγωθήκαμε, δοκιμαστήκαμε σκληρά αντιμετωπίζοντας τις πολυάριθμες σιδερένιες δυνάμεις του Άξονα αλλά δεν λυγίσαμε. Με το κεφάλι ψηλά στο μέτωπο, με το κεφάλι ψηλά στα μετόπισθεν κι έπειτα με το κεφάλι ψηλά στην αντίσταση.

Το ξέρω, νέε μου φίλε, πως όλα αυτά σου φαίνονται κάπως υπερβολικά. Κι ίσως μέσα σου διατυπώνεις την σκέψη ότι είναι «εκτός εποχής». Η εποχή δεν στέκεται πια σ'; αυτές τις ιδέες που φαίνονται κάπως ξεπερασμένες! Άλλοι οι στόχοι των ανθρώπων, άλλες οι επιδιώξεις τους: μία καλύτερη και πιο άνετη ζωή, η εύκολη επιτυχία, πληρωμένη με οποιοδήποτε τίμημα. Ο κατασκευασμένος ευδαιμονισμός. Κι ακόμη, τα τείχη που χωρίζουν τους ανθρώπους. Τα πολλαπλά χαλύβδινα τείχη που έχουν στηθεί ανάμεσά τους από τους καιροσκόπους και τους χαμαιλέοντες. Η αδίστακτη κομματικοποίηση που έχει εισχωρήσει παντού, ακόμη και μέσα στην οικογένεια. Από την μια όχθη του ποταμού ο πατέρας, από την αντίθετη ο γιος, κι ανάμεσά τους ποτάμι αδιάβατο το πολιτικό πάθος.

Σε είδα, νέε μου φίλε, αρκετές φορές να φανατίζεσαι με έξαλλο πάθος για την μια ή την άλλη παράταξη και να ξοδεύεις τον πολύτιμο δημιουργικό σου χρόνο χωρίς νόημα και σκοπό για να υποστηρίξεις τις θέσεις σου. Κι οι θέσεις αυτές δεν ξεκινούσαν από μία βαθύτερη πίστη σε μιαν ιδέα που είχες συνειδητοποιήσει και αγωνιζόσουν δίκαια γι'; αυτήν, αλλά από την επιπόλαιη επίδραση του άλλου που σε έβλεπε σαν όργανό του.

Κι όμως η ζωή είναι γεμάτη ακόμη από ενδιαφέροντα, από στόχους, από ιδανικά. Δεν έχει αδειάσει, όπως θέλουν να νομίζουν κάποιοι, δεν έλειψαν εντελώς οι γέφυρες επικοινωνίας. Στο χέρι σου είναι να τις στεριώσεις για να μπορείς να δεις τον συνάνθρωπο όχι σαν αντίπαλο για αναμέτρηση, αλλά σαν φίλο για συνεργασία... νέε μου άγνωστε φίλε.

Από εκείνη την Μεγάλη Ώρα του ';40 έχουν περάσει 42 χρόνια... Είμαστε άλκιμοι νέοι τότε όταν χυνόμαστε ασυγκράτητοι στον αγώνα της Λευτεριάς και τώρα κυρτώσαμε, γεράσαμε, ζούμε στο περιθώριο της ζωής. Τώρα είναι ο δικός σας κλήρος, η δική σας σειρά. Ο τόπος περιμένει από σας! Οι άνθρωποι περιμένουν από σας! Μεγάλο το χρέος, μεγαλύτερη ακόμη η χαρά.

Λέγαμε όταν κινούσαμε για το Μέτωπο: -Όλοι μαζί αδέλφια, για την Λευτεριά μας!

Κι αυτές οι απλές λέξεις, αυτό το «όλοι μαζί αδέλφια», ήταν βίωμα, σκοπός και αποστολή.

Όλοι μαζί αδέλφια! Όπου μάς λάχαινε ο κλήρος... Σε κάποιαν απρόσιτη βουνοκορφή της Πίνδου ή στα μετόπισθεν που κι αυτά πολεμούσαν για τους ίδιους σκοπούς και με την ίδια μέθη.

Α, εκείνες οι ώρες!... Εκείνες οι μέρες, οι φορτισμένες από πίστη και αγώνα! Είναι πια Ιστορία αλλά και ζωντανή μνήμη για μάς που ακόμη τις κλείνουμε μέσα μας με την ίδια συγκίνηση και με την ίδια αγωνιστική διάθεση, όπως τότε.

Ζήτησε, νέε μου, να γνωρίσεις μέσα από κείμενα και μαρτυρίες αυτές τις μεγάλες ώρες του ';40, αυτό το νεώτερο έπος του Γένους. Μέθυσε από τη μέθη τους, πάρε δύναμη από την πίστη τους. Για να μπορείς ολοκληρωτικά και απόλυτα να κατανοήσεις τη βαθειά, την καίρια και τελεσίδικη σημασία της κραυγής:

-Όλοι μαζί αδέλφια!...

Και όχι μόνο στην μεγάλη ώρα του Πολέμου αλλά και στην μεγάλη ώρα της Ειρήνης! Που χρειάζεται κι αυτή μέθη, αγώνα κι αγρυπνία.

Με αγάπη

Ένας παλιός πολεμιστής του 40».

Τρίτη, 12 Οκτωβρίου 2010

ΑΓΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ... ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΕΣΑ ΜΑΣ...



Καταθέσαμε ότι είχαμε. Όνειρα και κυρίως ελπίδες. Αυτές τις καταθέσαμε ύστερα, όταν είδαμε ότι τα καλύτερα μας όνειρα είχαν αποτύχει. Ξέβαψε και το χρώμα από τις παλιές σημαίες μας. Και το χειρότερο είναι ότι αποδείχθηκε ότι και οι σημαίες ήταν λάθος ότι και τα όνειρα ήταν λάθος. Κι ανακαλύψαμε ότι αυτό που είχαμε φτιάξει μέχρι τότε με σπουδή και αφοσίωση και προπαντός με το μέλημα να μην γίνει κανένα λάθος ήταν μια τεράστια αποτυχία, ένα μεγαλοπρεπέστατο λάθος. Το πρόβλημα δεν τελειώνει με την διαπίστωση της αρρώστιας αλλά με την συνέχεια μιας πιθανής ίσως ίασης.

Κι εδώ η ευρηματικότητα δεν έλειψε. Κάποιοι είπαν ότι "βεβαίως είναι λάθος αλλά τι κάνουμε όλοι το ίδιο κάνουν" αυτοί συνέχισαν ανενόχλητοι την ίδια πορεία ζωής.

Μερικοί αισθάνθηκαν το αγκάθι λίγο περισσότερο μέσα τους και αντί να σκύψουν το κεφάλι το σήκωσαν κι έγιναν άρχοντες, εξώφυλλα, δημόσια πρόσωπα, εκλεγμένοι αντιπρόσωποι, φλεγόμενοι δημοσιογράφοι, σημαντικά πρόσωπα της ανυπαρξίας . Οι πιο φοβισμένοι και κυρίως δειλοί "μαντρώθηκαν" στα κόμματα έτσι ώστε να έχουν την συνεργεία των άλλων. Είναι για αυτούς που έγραψε ο κυρ. Γιάννης Σκαρίμπας "φυγή προς τα εμπρός".

Οι περισσότεροι έμειναν στην νηπιώδη κατάσταση του παιγνιδιού της αγοράς. Σε έναν πλανήτη που όλα θεωρεί ότι μπορεί να τα αγοράσει κι έτσι έκαναν εμπόρευμα και τον αέρα, και το νερό και την ζωή την ίδια ξεχνώντας βέβαια ότι αν όλα τα κάνεις εμπορεύματα τότε γίνεσαι και συ ο ίδιος εμπόρευμα.

Ξαναβρίσκω τους φίλους μου στο παράδοξο σε εκείνες τις περιοχές που δεν χαρτογραφήθηκαν ποτέ. Και μιλώ για τον σπουδαιότερο άνθρωπο στην Θεσσαλία τον Φώτη που τριγυρίζει στην πόλη αφήνοντας την "καλημέρα του , για τον φίλο μου τον παπα -Γιάννη στο μοναστήρι της Χρυσίνου που έφτιαξε επιτέλους την μάντρα και χαίρεται στο λυόμενο, τον παπα - Θανάση στην Ξυνιάδα που κουράστηκε από τις βαφτίσεις και τα θαύματα αλλά και σε όσους φίλους πιστούς και απίστους που συνεχίζουν να ονειρεύονται την μεγάλη ανατολή μέσα από την θάλασσα του Αιγίου που λευκαίνει ακόμα τα παιδικά μας χρόνια.

Μόνος σήμερα στην εκπομπή κάτω ο Βόλος. Λίγο πιο ψηλά το βλέμμα και το Πήλιο σκεπασμένο από τα σύννεφα. Κάποιες στιγμές όταν τραβιούνται βλέπεις τα κόκκινα και τα κίτρινα που αυξάνονται δίνοντας μια χρωματική τρυφηλότητα στο τοπίο. Είχα μπροστά μου τις εφημερίδες. Όλη αυτή την μικρότητα των προεκλογικών ετοιμασιών και την διάσπαρτη φοβία ενός μέλλοντος που δεν έχουμε σταματήσει να σχεδιάζουμε. Αρνήθηκα και να τις διαβάσω. Προτίμησα να μιλώ για τον Αγ. Συμεών τον νέο θεολόγο. Ξέρω ότι αυτά μέσα στην "καθωσπρέπει" κοινωνία μας είναι μπούρδες. Το γνωρίζω απόλυτα. Ναι δεν έχουν νόημα αυτά στην "φυγή προς τα εμπρός" αποκτούν νόημα όμως όταν αντιστρέφεται ο κόσμος. Ήρθε καιρός να αντιστρέψουμε τη θάλασσα…. μέσα μας.

Η δε απαυγή της δόξης σου της θείας

φως απλούν ημίν, φως γλυκύ καθοράται,

φως αποκαλύπτεται, φως συνενούται,

όλον ως οίμαι, όλοις ημίν σοις δούλοις.

Φως πνευματικόν βλεπόμενον μακρόθεν,

φως εντός ημών ευρισκόμενον αίφνης.

Φως ως ύδωρ βρύον, ως πυρ τε φλέγον

της ήσπερ πάντως καθάψεται καρδίας.