Τρίτη, 24 Αυγούστου 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ....ΜΑΓΓΑΝΕΙΕΣ......


Απουσίες μαθητών ή απουσίες μαθημάτων;

του Δ.Κ.Παπαϊωάννου

Με αφορμή τις δηλώσεις της υπουργού Παιδείας για μείωση του ορίου απουσιών των μαθητών, με την έναρξη της νέας σχολικής περιόδου, είναι αναγκαία μια περιήγηση στον «κόσμο» τους.
Ο τίτλος του άρθρου κατ' αρχάς δεν είναι εφεύρημα. Το Π.Δ. 485/ΦΕΚ 184 τ.Α'/21.12.1983 αναφέρει σχετικά στο άρθρο 3 παράγραφος 5:
«Σε καμία περίπτωση δεν θεωρούνται δικαιολογημένες απουσίες μαθητών»: υποπαράγραφος β «Οταν οφείλονται σε ομαδική, κατά την κρίση του προϊσταμένου της Διεύθυνσης ή του Γραφείου Μέσης Εκπαίδευσης, απομάκρυνση των μαθημάτων από το σχολείο». Τώρα, δεν είναι λίγο άδικο να απομακρύνονται τα μαθήματα και να παίρνουν απουσία οι μαθητές; «Ισως», θα πείτε. Εσφαλμένη διατύπωση; Πιθανόν. Θεωρητικά θα μπορούσαμε να το δούμε από δύο πλευρές.
Από την άποψη του Wittgenstein, ότι η γλώσσα εκφράζει την πραγματικότητα όπως είναι, δηλαδή πράγματι απουσιάζουν τα μαθήματα από τα σχολεία, γι' αυτό τα εγκαταλείπουν οι μαθητές τους, είτε από τη μεταηθική άποψη της θεωρίας του λάθους, του J.L. Mackie, σύμφωνα με την οποία η καθημερινή μας σκέψη έχει αρκετά
«μολυνθεί» από λανθασμένες φιλοσοφικές απόψεις. Οπως, λ.χ., η θέση ότι είναι απαραίτητη η αναγκαστική -με διατάξεις της πολιτείας- καθημερινή παρουσία των μαθητών στα σχολεία στην εποχή των υπολογιστών. Και θα μπορούσε να ρωτήσει κάποιος: Χωρίς να έχουμε καμία υποχρέωση να εξετάσουμε αν δημιουργούμε ένα ελκυστικό περιβάλλον γνώσης για τα παιδιά και χωρίς να θεωρούμε ότι έχουμε τέτοια υποχρέωση; Η δυνατότητα λοιπόν πραγματοποίησης αδικαιολογήτων απουσιών είναι για το μεν Γυμνάσιο 64, για το δε Λύκειο 50. Γιατί άραγε; Πρόκειται για την Υ.Α. Γ2/2209/18-03-1998, ΦΕΚ 314/τ.Β'/30.03.1998 του Γεράσιμου Αρσένη η οποία στην παράγραφο 6, υποπ. 1 έλεγε ότι «Για τον χαρακτηρισμό της φοίτησης των μαθητών όλων των Γυμνασίων στα οποία εφαρμόζονται αυξημένο εβδομαδιαίο πρόγραμμα διδασκαλίας ισχύουν τα αριθμητικά όρια που προβλέπονται για κάθε περίπτωση από το άρθρο 2 του Π.Δ. 485/83, ΦΕΚ 184/τ.Α'/2.12.83 προσαυξημένα κατά δεκατέσσερις (14) απουσίες».
Παραβλέποντας και εδώ την πάσχουσα σύνταξη, η απόφαση αυτή στηριζόταν φυσικά στον Ν. 2525/1997, αλλά και στην πράξη 19/1997 του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Τίποτα δεν άλλαξε, αλήθεια, από τότε στο πρόγραμμα του Γυμνασίου για να υπολογίζονται οι απουσίες με τον ίδιο τρόπο, προσαυξημένες κατά 14; Και εκεί που το 1986 όλα έβαιναν καλώς, με τη γραφειοκρατία σε πλήρη άνθηση, έρχεται ο Ν. 1599/ΦΕΚ 75 τ.Α'/11.6.1986, ο οποίος καθόριζε τότε νέο τύπο ταυτότητας, ενώ ταυτόχρονα επεδίωκε τη «βελτίωση σχέσεων κράτους-πολίτη και καταπολέμηση της γραφειοκρατίας», καταργώντας πλήθος γραφειοκρατικών διατάξεων, μαζί αυτές περί απουσιών. Διατηρεί όμως -άρθρο 10 παρ. 2- τη δυνατότητα εντός τεσσάρων μηνών, με δυνατότητα παράτασης δύο μηνών, να διατηρηθούν ορισμένες διατάξεις διότι, όπως αναφερόταν στο άρθρο 10 παρ. 3, «...διατάξεις που δεν τροποποιούνται ούτε διατηρούνται ρητώς, παύουν να ισχύουν». Στο μεσοδιάστημα λοιπόν αυτό κινδύνευσε η γραφειοκρατία των απουσιών. Αλλά η γραφειοκρατία πάντα νικά και μέσω υπουργών που δεν πίστευαν σ' αυτήν. Ετσι με την απόφαση ΣΤ. 5/71/ΦΕΚ 834 τ. Β'/3.12.1986, του Αντώνη Τρίτση, 6 μήνες μετά τη δημοσίευση του νόμου και σχεδόν στη λήξη της προθεσμίας, η γραφειοκρατία ανασυστάται. Η απόφαση είναι ένα κομψοτέχνημα γραφειοκρατίας. «Διατηρούνται σε ισχύ οι διατάξεις των άρθρων 21 και 25 του Π.Δ. 104/1979 (ΦΕΚ 23) όπως συμπληρώθηκαν και τροποποιήθηκαν αντίστοιχα από τα άρθρα 1 και 3 του Π.Δ. 485/1983 (ΦΕΚ 184)», αλλά και τόσες άλλες, ενώ τροποποιούνται «ελαφρώς» «οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθ. 9 του Β.Δ. 490/1968 (ΦΕΚ 161) του υπουργού της χούντας Θεοφ. Παπακωνσταντίνου "για τους μη προσερχομένους στις παραγωγικές και απολυτήριες δοκιμασίες"». Και εδώ βέβαια κυριαρχεί το λάθος ή η αλήθεια (;) της γλώσσας. Το «προαγωγικές» έχει γίνει «παραγωγικές». Εάν θεωρήσουμε ότι το νόημα είναι το προϊόν αυτής καθ' εαυτήν της γλώσσας, η «παιδεία» πάντα θεωρούνταν μια «παραγωγή».
Σήμερα, λοιπόν, η κύρια νομοθεσία περί απουσιών αποτελείται από το Π.Δ. 104/ΦΕΚ 23 τ.Α'/7.2.1979 του Ιωάννη Βαρβιτσιώτη, το Π.Δ. 294/ΦΕΚ 81 τ.Α'/12.4.1980 του ιδίου, το Π.Δ. 485/ΦΕΚ 184 τ.Α'/21.12.1983 του Απόστολου Κακλαμάνη, το Π.Δ. 188/ΦΕΚ 75 τ.Α'/26.4.1985 του Πέτρου Μώραλη και φυσικά τις αποφάσεις του Αντώνη Τρίτση και του Γεράσιμου Αρσένη, όπως έχουν αναφερθεί. Για το Λύκειο, μετά την αναφορά στα προαναφερθέντα Π.Δ. ισχύουν και 3 Π.Δ. του Πέτρου Δ. Ευθυμίου: Π.Δ. 86/ΦΕΚ 73 τ.Α'/12.4.2001, Π.Δ. 26/ΦΕΚ 21 τ.Α'/12.2.2002, Π.Δ. 80/ΦΕΚ 77 τ.Α'/2.4.2003 και δύο Π.Δ. της Μαριέττας Γιαννάκου, τα Π.Δ. 128/ΦΕΚ 96 τ.Α'/12.5.2004, Π.Δ. 64/ΦΕΚ 99 τ.Α'/26.5.2005. Οπως διαπιστώνεται, η νομοθεσία περί απουσιών «σέρνεται» από το 1943 (!) αφού π.χ. οι διατάξεις των «κατ' ιδίαν διδαχθέντων μαθητών», δηλαδή των μαθητών που μπορούν να δώσουν εξετάσεις διαβάζοντας στο σπίτι τους εξαιτίας κάποιου λόγου, ξεκινούν από τον Ν. 877/ΦΕΚ 369 τ.Α'/30.8.1943, του πρωθυπουργού της κατοχικής κυβέρνησης Ιωάννου Δ. Ράλλη, περνούν στο Ν.Δ. 2702/ΦΕΚ 320 τ. Α'/11.11.1953 του πρωθυπουργού Αλέξανδρου Παπάγου, το οποίο υπογράφεται μάλιστα από τον βασιλέα Παύλο και τον ίδιο εν τη Β. Ελληνική Πρεσβεία Ουασιγκτώνος, την 31η Οκτωβρίου 1953, συνεχίζονται με το Β.Δ./ΦΕΚ 173 τ.Α'/8.7.1955, του υπουργού Α. Γεροκωστόπουλου και του βασιλέως Παύλου, συναντώνται με τη χούντα και το Ν.Δ. 1197/ΦΕΚ 109 τ.Α'/5.7.1972 του αντιβασιλέα Γεωργίου Παπαδοπούλου και φτάνουν ώς τις μέρες μας. Το όλο νομοθετικό πλαίσιο ορίζει, επίσης, και άλλες περιπτώσεις δικαιολογημένης απουσίας, όπως απουσίες για λόγους μετεγγραφής, απουσίες για μαθητές άλλων δογμάτων κ.λπ. (Π.Δ. 104/1979, άρθρο 21). Ωστόσο, στο «εθιμικό δίκαιο» ορισμένων σχολείων και λόγω μιας κάποιας «διασταλτικής ερμηνείας» εκ μέρους της διοίκησής τους, αυτές οι απουσίες αλλά και απουσίες που γίνονται με προφορική συνήθως απόφαση του Διευθυντή του σχολείου ή και του Συλλόγου διδασκόντων χαρακτηρίζονται «ακαταχώρητες». Είναι δηλαδή απουσίες που γίνονται μεν, δεν καταγράφονται δε, χωρίς να προσδιορίζεται και ο αριθμός τους.
Οι μαθητές, τουλάχιστον ορισμένοι, τελικά πραγματοποιούν
«ακαταχωρήτως», περισσότερες απουσίες από αυτές που γνωρίζει το υπουργείο. Επιπλέον, υπάρχουν και ορισμένα bonus. Bonus αρρώστιας του καλού μαθητή. Οταν συγκεντρώνεις 15 και έχεις διαγωγή κοσμιωτάτη, μπορείς να αρρωστήσεις περισσότερο, ίσον με 50 απουσίες, ενώ ο «κακός» μαθητής δεν μπορεί. Υπάρχουν βέβαια και bonus απουσιών αθλητών. Θα μπορούσε κάποιος να συνεχίσει με τις διατάξεις της Τεχνικής Εκπαίδευσης, των Νυχτερινων Σχολείων, των Αθλητικών, των Μουσικών κ.λπ., αλλά δεν είναι απαραίτητο. Το καθεστώς των ιατρικών βεβαιώσεων που χορηγούνται για μη πραγματικούς ιατρικούς λόγους μπορεί να είναι ντροπή, αλλά ο μαθητής παραβιάζει τη συγκεκριμένη διοικητική πρακτική και όχι μια αφηρημένη κατάσταση δικαίου. Και ως κοινωνία θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν αυτή η διοικητική πρακτική έχει ποιότητα συμβατή με την εποχή μας και τα προβλήματα του νέου ανθρώπου, χωρίς να μετατρέπουμε τα ζητήματα διοίκησης σε ηθικά διλήμματα.


Ο κ. Παπαϊωάννου μετά από 22 χρόνια στο Υπουργείο Παιδείας αυτή τη στιγμή διδάσκει σε ένα σχολείο στην Αγχίαλο. Αξιοκρατία = κρατώ τον άξιο στο σπίτι του....

Δεν υπάρχουν σχόλια: